Epidemiologia

 

Nowotwory głowy i szyi to choroba, której nie poświęcono w ostatnich latach żadnej uwagi. Jak w przypadku większości nowotworów ryzyko zachorowania na nowotwory głowy i szyi zwiększa się u obu płci wraz z wiekiem do 64 roku życia włącznie. W populacji mężczyzn 61%, a w populacji kobiet 53% rozpoznanych nowotworów głowy i szyi występuje u osób w wieku 45-64.

W Polsce podobnie jak w innych krajach Europy, obserwuje się nowe zjawisko epidemiologiczne, określane jako „fenomen epidemiologiczny” tzn. wzrost liczby nowych zachorowań na nowotwory głowy i szyi u ludzi poniżej 40 r.ż., którzy nigdy nie palili ani nie nadużywali alkoholu. Grupa ta określana jest jako młodzi dorośli. Badania naukowe wskazują, że czynnikiem potencjalnego ryzyka w tej grupie jest infekcja wirusem HPV.
Zgodnie z aktualnymi danymi Krajowego Rejestru Nowotworów nowotwory głowy i szyi, tj. wg ICD-X (C00-C15; C30-C33; C69; C73) stanowiły w 2012 roku 9% wszystkich nowotworów rozpoznanych u mężczyzn oraz 5% u kobiet. Specjalistom z zakresu leczenia tych nowotworów powyższe statystyki wydają się zaniżone. Dane WHO pokazują, iż każdego roku rozpoznaje się na świecie 550 000 nowych zachorowań na nowotwory jamy ustnej i gardła  oraz 160 000 krtani. Szacuje się, iż rocznie na nowotwory głowy i szyi umiera około 400 000 osób.


Szczegółowe badania przeprowadzone przez Wielkopolski Rejestr Nowotworów (Wielkopolskie Biuro Rejestracji Nowotworów), wykazały, że w Wielkopolsce w 2012 roku nowotwory złośliwe głowy i szyi (rozumiane szeroko tj. C00-C15; C30-C33; C69; C73) stanowiły drugą u mężczyzn i siódmą u kobiet przyczynę zachorowalności (rys. 1). W analizowanym okresie zgłoszono 1.009 nowych zachorowań (tj. 629 przypadków u mężczyzn i 380 u kobiet), co w stosunku do roku 1999 oznacza wzrost o 24% (tj. 194 przypadków). Przy czym należy zwrócić uwagę, iż tempo wzrostu nowo rozpoznawanych nowotworów przyspiesza, gdyż przyrost roczny (2010/2011) wyniósł już 5%. Dane te wydają się odzwierciedlać sytuację ogólnokrajową, gdyż podobnie jak w całym kraju spośród wszystkich zachorowań na nowotwory złośliwe w 2012 roku, również w Wielkopolsce nowotwory złośliwe głowy i szyi stanowiły 9% zachorowań u mężczyzn i 5% u kobiet.

Są to nowotwory, które ze względu na swoje umiejscowienie, rozwijają się skrycie i wywołują objawy niecharakterystyczne, które również towarzyszą banalnym infekcjom górnych dróg oddechowych (ból gardła, ból podczas połykania, chrypka).
Wyniki leczenia chorych z nowotworami głowy i szyi w Polsce są wysoce niezadowalające, należą do jednych z najgorszych w kraju spośród wszystkich chorób nowotworowych. Związane jest to m.in. ze znacznym zaawansowaniem narządowym choroby nowotworowej, z którym chorzy zgłaszają się do leczenia.
Wyniki przeprowadzonego w 2011 roku międzynarodowego badania ankietowego
pt. „About Face” wykazują niski poziom świadomości Europejczyków na temat zagrożeń wynikających z zachorowania na nowotwory głowy i szyi. Ponad 75% ankietowanych nie potrafiło udzielić podstawowych informacji dotyczących tej grupy chorób.